Lubrication چیست؟ بررسی روانکاری قطعات مکانیکی در دستگاه کپی و پرینتر
Lubrication یا روانکاری یکی از اصول مهم نگهداری بخشهای مکانیکی دستگاههای کپی و پرینتر است. قطعاتی مانند چرخدندهها، محورهای حرکتی، بوشها، یاتاقانها و مکانیزمهای لغزشی در هنگام کار با یکدیگر تماس و حرکت دارند و در صورت انتخاب و استفاده صحیح از روانکننده، اصطکاک و سایش آنها کاهش پیدا میکند.
روانکاری صحیح فقط به معنی اضافه کردن روغن یا گریس نیست. نوع روانکننده، مقدار مصرف، محل استفاده و سازگاری آن با قطعه اهمیت زیادی دارد. استفاده از ماده نامناسب یا مقدار بیش از حد میتواند به جای کمک به دستگاه، باعث ایجاد مشکل شود.
Lubrication چیست؟
Lubrication به فرآیند استفاده از یک ماده روانکننده برای کاهش اصطکاک، سایش و مقاومت حرکتی بین سطوح متحرک گفته میشود.
در دستگاه کپی و پرینتر، روانکننده میتواند به شکل گریس، روغن یا مواد تخصصی مخصوص یک مکانیزم باشد. انتخاب ماده مناسب باید بر اساس طراحی و دستورالعمل سرویس همان دستگاه انجام شود.
وظیفه Lubrication در دستگاه کپی و پرینتر
- کاهش اصطکاک بین قطعات متحرک
- کاهش سایش قطعات مکانیکی
- کمک به حرکت نرم چرخدندهها و مکانیزمها
- کاهش صدای ناشی از اصطکاک در برخی مکانیزمها
- کمک به افزایش عمر قطعات مکانیکی
- کاهش فشار مکانیکی واردشده به برخی مجموعهها
چرا روانکاری در دستگاه کپی مهم است؟
بسیاری از مکانیزمهای داخل دستگاه کپی و پرینتر باید با دقت و هماهنگی بالا حرکت کنند. افزایش اصطکاک در یک محور، چرخدنده یا مکانیزم لغزشی میتواند باعث افزایش بار موتور و ایجاد صدای غیرعادی یا اختلال در حرکت مجموعه شود.
روانکاری مناسب کمک میکند حرکت قطعات با مقاومت کمتری انجام شود و سایش سطوح تماس نیز کاهش پیدا کند.
کدام قطعات به Lubrication نیاز دارند؟
همه قطعات مکانیکی دستگاه نیاز به روغن یا گریس ندارند. محلهای نیازمند روانکاری باید طبق Service Manual یا دستورالعمل سازنده مشخص شوند.
- برخی چرخدندههای مکانیکی
- محورهای حرکتی
- بوشها و نقاط چرخش
- مکانیزمهای لغزشی
- ریلها و مسیرهای حرکتی مشخصشده توسط سازنده
- برخی Cam و مکانیزمهای انتقال حرکت
- برخی نقاط تماس فلزی یا پلاستیکی در مکانیزمهای خاص
انواع روانکننده در دستگاه کپی و پرینتر
Grease
گریس در نقاطی استفاده میشود که نیاز به ماندگاری بیشتر روانکننده وجود دارد. برای مثال ممکن است در برخی چرخدندهها، مکانیزمهای انتقال حرکت یا نقاط خاصی که طبق دستور سازنده مشخص شدهاند استفاده شود.
Oil
روغن برای بعضی نقاطی که حرکت روانتر و لایه نازک روانکننده مورد نیاز است استفاده میشود. نوع روغن باید دقیقاً متناسب با مکانیزم انتخاب شود.
Specialized Lubricant
برخی سازندگان برای قسمتهای خاص از روانکنندههای تخصصی استفاده میکنند. این مواد ممکن است از نظر ویسکوزیته، پایداری حرارتی و سازگاری با پلاستیک یا لاستیک با روانکنندههای عمومی تفاوت داشته باشند.
علائم کمبود Lubrication
کمبود روانکاری معمولاً ابتدا با تغییر رفتار مکانیکی دستگاه خود را نشان میدهد. مهمترین علائم عبارتاند از:
- ایجاد صدای جیرجیر یا صدای اصطکاک
- سخت شدن حرکت یک مکانیزم
- افزایش صدای چرخدندهها
- افزایش بار روی موتور
- حرکت ناهماهنگ برخی قطعات
- گیر کردن مکانیزمهای حرکتی
- افزایش دمای برخی قطعات در شرایط خاص
- افزایش سایش چرخدنده یا محور
علائم استفاده بیش از حد از روانکننده
استفاده بیش از اندازه از گریس یا روغن نیز میتواند مشکلساز باشد. روانکننده اضافی ممکن است از محل مورد نظر خارج شده و به قطعات دیگر برسد.
- پاشش یا انتقال روغن و گریس به قسمتهای دیگر
- جمع شدن گردوغبار روی روانکننده اضافی
- آلودگی قطعات مکانیکی
- آلودگی مسیر حرکت کاغذ در صورت استفاده نادرست
- لغزش یا تغییر عملکرد برخی قطعات
- آلودگی قطعات حساس مانند سنسورها یا سطوح لاستیکی
روش صحیح عیبیابی مشکل روانکاری
- ابتدا صدای غیرعادی یا مکانیزم دارای مشکل را مشخص کنید.
- مسیر حرکت قطعات و وضعیت چرخدندهها را بررسی کنید.
- وجود گریس یا روغن در محل تعیینشده را بررسی کنید.
- وضعیت روانکننده را از نظر خشک شدن، آلودگی یا تجمع بیش از حد بررسی کنید.
- مطمئن شوید مشکل ناشی از شکستگی یا سایش قطعات نیست.
- محل مورد نظر را مطابق دستورالعمل سرویس دستگاه تمیز کنید.
- در صورت نیاز، روانکننده توصیهشده توسط سازنده را با مقدار مناسب اعمال کنید.
- بعد از سرویس، عملکرد مکانیزم و صدای دستگاه را مجدداً بررسی کنید.
چرا استفاده از هر گریسی برای دستگاه کپی مناسب نیست؟
گریسهای مختلف از نظر پایه شیمیایی، ویسکوزیته، پایداری حرارتی و سازگاری با مواد مختلف تفاوت دارند. یک گریس ممکن است برای یک مکانیزم مناسب باشد، اما در مکانیزم دیگری باعث سفت شدن، تغییر رفتار یا آسیب به قطعه شود.
همچنین بعضی روانکنندهها برای پلاستیک، لاستیک یا قطعات حساس مناسب نیستند. به همین دلیل استفاده از گریس عمومی بدون بررسی مشخصات فنی توصیه نمیشود.
تفاوت Lubrication با Cleaning
Cleaning به فرآیند تمیز کردن آلودگی، گردوغبار، تونر و بقایای مواد از روی قطعات گفته میشود، در حالی که Lubrication با هدف ایجاد یا حفظ لایه روانکننده انجام میشود.
این دو عملیات ممکن است در یک سرویس مکانیکی پشت سر هم انجام شوند؛ یعنی ابتدا روانکننده قدیمی و آلوده از محل مناسب پاک شود و سپس روانکننده جدید طبق دستورالعمل اعمال گردد.
تفاوت Lubrication با Grease
Lubrication نام فرآیند روانکاری است، اما Grease یکی از موادی است که میتواند برای انجام این فرآیند استفاده شود.
بنابراین این دو اصطلاح هممعنی نیستند. روغن نیز میتواند یک روانکننده باشد و در برخی نقاط به جای گریس استفاده شود.
آیا هر صدای مکانیکی به دلیل کمبود روانکاری است؟
خیر. صدای مکانیکی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. خرابی یا سایش چرخدنده، شکستن دندانه، خرابی بوش، لقی محور، گیر کردن مکانیزم یا مشکل موتور نیز میتواند باعث ایجاد صدا شود.
بنابراین قبل از اضافه کردن روانکننده باید منبع واقعی صدا مشخص شود. روغنکاری یک قطعه خراب، مشکل اصلی را برطرف نمیکند.
آیا روانکاری بیش از حد میتواند باعث خرابی شود؟
بله. مقدار بیش از حد روانکننده ممکن است به قسمتهای دیگر منتقل شود و باعث جذب گردوغبار یا آلودگی قطعات شود. در دستگاههای کپی و پرینتر، این مسئله میتواند بهخصوص در نزدیکی مسیر کاغذ، سنسورها و قطعات حساس مشکل ایجاد کند.
مقدار روانکننده باید دقیقاً مطابق دستورالعمل سرویس و نوع مکانیزم تعیین شود.
نکات مهم هنگام Lubrication
- از روانکننده توصیهشده برای همان مدل دستگاه استفاده کنید.
- قبل از روانکاری، محل مورد نظر را از آلودگیهای اضافی پاک کنید.
- از ترکیب کردن روانکنندههای ناشناخته خودداری کنید.
- روانکننده را بیش از مقدار مورد نیاز اعمال نکنید.
- از تماس گریس و روغن با سنسورها و قطعات حساس جلوگیری کنید.
- از آلوده شدن مسیر عبور کاغذ جلوگیری کنید.
- در صورت نبود دستورالعمل مشخص، از روغنکاری خودسرانه خودداری کنید.
چه زمانی Lubrication انجام میشود؟
زمان روانکاری به طراحی دستگاه، میزان استفاده و دستورالعمل سازنده بستگی دارد. بعضی مکانیزمها ممکن است در زمان سرویس دورهای نیاز به روانکاری داشته باشند، در حالی که برخی دیگر با روانکننده اولیه برای مدت طولانی کار میکنند.
بنابراین روانکاری نباید صرفاً بر اساس یک برنامه ثابت و بدون بررسی Service Manual انجام شود.
آیا Lubrication روی عملکرد موتور تأثیر دارد؟
اگر اصطکاک یک مکانیزم بیش از حد افزایش پیدا کند، موتور مربوط به آن مکانیزم ممکن است برای حرکت دادن مجموعه به نیروی بیشتری نیاز داشته باشد. کاهش اصطکاک در نقاط طراحیشده برای روانکاری میتواند به حرکت مناسبتر مجموعه کمک کند.
البته افزایش جریان یا صدای موتور همیشه به معنی مشکل روانکاری نیست و وضعیت خود موتور، چرخدندهها، بار مکانیکی و سایر اجزا نیز باید بررسی شود.
کاربرد Lubrication در دستگاه کپی و پرینتر
- مکانیزمهای انتقال حرکت
- مجموعههای چرخدندهای
- محورهای مکانیکی
- مکانیزمهای حرکت سینی و یونیت
- ریلها و مسیرهای لغزشی مشخصشده توسط سازنده
- برخی مکانیزمهای داخلی ADF
- برخی مکانیزمهای درایو و انتقال نیرو
جمعبندی
Lubrication فرآیند روانکاری قطعات مکانیکی برای کاهش اصطکاک و سایش و کمک به حرکت مناسب مجموعهها است. این فرآیند در دستگاه کپی و پرینتر باید با روانکننده مناسب و در محل تعیینشده انجام شود.
کمبود روانکننده میتواند باعث افزایش اصطکاک، صدا و سایش شود و استفاده بیش از حد نیز ممکن است موجب آلودگی و انتقال گریس یا روغن به قسمتهای حساس دستگاه شود.
مهمترین اصل در Lubrication این است که تکنسین قبل از روغنکاری، علت واقعی مشکل را تشخیص دهد و سپس بر اساس Service Manual، نوع و مقدار مناسب روانکننده را انتخاب کند.
هیچ دیدگاهی برای این مطلب ثبت نشده است.