مشخصات اصطلاح

CIS چیست؟

CIS یک فناوری حسگر تصویربرداری است که برای دریافت تصویر سند در بسیاری از اسکنرها و دستگاه‌های چندکاره استفاده می‌شود.

برخلاف سیستم‌های CCD که معمولاً از مسیر اپتیکی شامل آینه و لنز برای انتقال تصویر به حسگر استفاده می‌کنند، در CIS بخش‌های اصلی دریافت تصویر و منبع نور در یک مجموعه فشرده و نزدیک به سطح سند قرار گرفته‌اند.

به همین دلیل فاصله بین سند و حسگر در سیستم CIS بسیار کم است و نام Contact Image Sensor نیز به همین ویژگی اشاره دارد.

وظیفه CIS در دستگاه کپی چیست؟

وظیفه اصلی CIS دریافت اطلاعات تصویری سند و تبدیل نور منعکس‌شده از آن به سیگنال الکتریکی قابل پردازش است.

این سیگنال در ادامه توسط مدارهای مربوط به اسکن و پردازش تصویر دریافت و به اطلاعات دیجیتال تبدیل می‌شود.

در نتیجه، CIS یکی از بخش‌های اصلی سیستم تصویربرداری دستگاه محسوب می‌شود و خرابی آن می‌تواند مستقیماً روی کیفیت اسکن یا کپی تأثیر بگذارد.

CIS چگونه کار می‌کند؟

در سیستم CIS، منبع نور مجموعه حسگر، نور را روی سطح سند می‌تاباند.

نور منعکس‌شده از سند توسط مجموعه حسگر دریافت می‌شود. عناصر حساس به نور داخل CIS شدت نور قسمت‌های مختلف سند را تشخیص می‌دهند.

اطلاعات نوری به سیگنال الکتریکی تبدیل شده و سپس از طریق مدارهای الکترونیکی برای پردازش تصویر ارسال می‌شود.

از آنجا که مجموعه CIS فاصله بسیار کمی با سند دارد، برخلاف بسیاری از سیستم‌های CCD به مسیر اپتیکی طولانی شامل چند آینه و لنز نیاز ندارد.

ساختار کلی CIS

یک ماژول CIS معمولاً مجموعه‌ای از چند بخش را در یک ساختار نسبتاً فشرده در خود جای می‌دهد.

• Image Sensor: عناصر حساس به نور برای دریافت تصویر
• Light Source: منبع نور برای روشن کردن سند
• Lens Array: مجموعه اپتیکی کوچک برای هدایت نور به حسگر
• Electronic Circuit: مدارهای مورد استفاده برای انتقال و پردازش سیگنال
• Connector: اتصال ماژول CIS به مدار دستگاه

CIS و CCD چه تفاوتی دارند؟

CIS و CCD هر دو برای دریافت تصویر استفاده می‌شوند، اما ساختار آن‌ها متفاوت است.

هیچ‌کدام را نمی‌توان به‌طور مطلق «بهتر» دانست. نوع طراحی دستگاه، کیفیت اپتیک، وضوح، سرعت، مصرف انرژی و کاربرد دستگاه در انتخاب فناوری اهمیت دارد.

علائم احتمالی خرابی CIS

خرابی یا اختلال در CIS می‌تواند باعث ایجاد مشکلات مختلفی در تصویر شود.

• ایجاد خطوط در تصویر
• ایجاد نوارهای روشن یا تیره
• وجود نقاط یا بخش‌های غیرعادی
• تاریک یا روشن شدن غیرطبیعی تصویر
• کاهش کیفیت اسکن
• از بین رفتن بخشی از تصویر
• تغییر غیرعادی در رنگ یا تون تصویر
• عدم دریافت صحیح تصویر
• نمایش خطاهای مربوط به Scanner

توجه داشته باشید که تمام این علائم الزاماً به معنی خرابی CIS نیستند. آلودگی شیشه، مشکل منبع نور، کابل، کانکتور، برد اسکنر یا مدار پردازش تصویر نیز می‌تواند علائم مشابهی ایجاد کند.

نکات تعمیراتی CIS

در هنگام عیب‌یابی CIS بهتر است ابتدا موارد ساده بررسی شوند و سپس به سراغ خود ماژول برویم.

1. شیشه اسکنر را کاملاً بررسی و تمیز کنید.
2. وجود آلودگی یا جسم خارجی در مسیر حرکت CIS را بررسی کنید.
3. وضعیت حرکت Scanner را بررسی کنید.
4. کابل Flat و کانکتور CIS را بررسی کنید.
5. وضعیت منبع تغذیه ماژول را بررسی کنید.
6. در صورت وجود Service Mode، تست‌های Scanner را اجرا کنید.
7. در صورت اطمینان از سلامت سایر قسمت‌ها، خود CIS را بررسی یا تعویض آزمایشی کنید.

قبل از تعویض CIS، بهتر است مشخص شود که مشکل واقعاً از سنسور است یا از مسیر تغذیه، کابل، کانکتور یا برد کنترل اسکنر.

CIS در ADF

در برخی دستگاه‌های چندکاره، سیستم تصویربرداری مورد استفاده برای اسکن اسناد از داخل ADF نیز می‌تواند مبتنی بر CIS باشد.

در این طراحی، سند از مقابل ماژول CIS عبور می‌کند و CIS تصویر سند را هنگام حرکت دریافت می‌کند.

بنابراین در برخی دستگاه‌ها ممکن است یک سیستم تصویربرداری برای اسکن از شیشه و یک سیستم تصویربرداری دیگر برای ADF وجود داشته باشد.

ساختار دقیق این قسمت کاملاً به طراحی دستگاه بستگی دارد.

مشکلات رایج مرتبط با CIS

• کثیف شدن سطح شیشه
• خرابی یا کاهش نور منبع نور
• خرابی عناصر حساس به نور
• مشکل در کابل Flat
• شل شدن کانکتور
• خرابی مدار تغذیه
• خرابی Scanner Board
• مشکل در موتور یا مکانیزم حرکت Scanner

نام‌های مشابه در مستندات فنی

در مستندات فنی ممکن است برای این مجموعه با نام‌های مختلفی مواجه شوید:

• CIS
• Contact Image Sensor
• CIS Sensor
• Image Sensor
• Scanner Sensor
• CIS Unit
• Image Sensor Unit

نام دقیق قطعه در Parts Guide و Service Manual هر مدل ممکن است متفاوت باشد.

اصطلاحات مرتبط با CIS

• CCD – Charge-Coupled Device
• ADF – Automatic Document Feeder
• Scanner Unit
• Scanner Board
• Image Sensor
• Scanner Motor
• Flat Cable
• Exposure
• Optical System
• Image Processing

خلاصه

CIS یا Contact Image Sensor یکی از فناوری‌های مهم تصویربرداری در اسکنرها و دستگاه‌های چندکاره است.

این سیستم به دلیل ساختار فشرده و فاصله بسیار کم از سند، امکان دریافت تصویر را بدون استفاده از مسیر اپتیکی طولانی مشابه بسیاری از سیستم‌های CCD فراهم می‌کند.

در صورت بروز مشکل در کیفیت اسکن، قبل از تعویض CIS باید شیشه، منبع نور، کابل‌ها، کانکتورها، تغذیه و برد اسکنر نیز بررسی شوند.