مشخصات اصطلاح

Boot چیست؟

Boot به مجموعه مراحلی گفته می‌شود که سیستم پس از دریافت فرمان روشن شدن انجام می‌دهد تا از وضعیت خاموش به وضعیت قابل استفاده برسد.

در یک دستگاه کپی دیجیتال، این فرآیند ممکن است از فعال شدن پردازنده و بررسی اولیه سخت‌افزار آغاز شود و تا اجرای Firmware و آماده شدن سیستم کنترل دستگاه ادامه پیدا کند.

Boot در دستگاه کپی چگونه انجام می‌شود؟

ساختار دقیق Boot به معماری دستگاه و سازنده آن بستگی دارد، اما به‌صورت کلی می‌توان مراحل زیر را در نظر گرفت:

1. دستگاه به منبع تغذیه متصل شده و ولتاژهای مورد نیاز ایجاد می‌شوند.
2. پردازنده یا کنترلر اصلی از حالت Reset خارج می‌شود.
3. کد راه‌انداز اولیه اجرا می‌شود.
4. برخی سخت‌افزارها و حافظه‌ها شناسایی یا آماده می‌شوند.
5. Bootloader یا Firmware مربوطه اجرا می‌شود.
6. سیستم کنترل و نرم‌افزارهای مورد نیاز دستگاه آماده می‌شوند.
7. دستگاه وارد حالت آماده به کار یا Ready می‌شود.

همه دستگاه‌ها الزاماً دقیقاً از همین ترتیب استفاده نمی‌کنند.

Boot و Firmware

Firmware نرم‌افزاری است که برای کنترل سخت‌افزار یک دستگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بخشی از Firmware می‌تواند وظیفه راه‌اندازی اولیه سیستم را بر عهده داشته باشد.

به همین دلیل مشکلات Firmware ممکن است باعث شوند دستگاه در مرحله Boot متوقف شود.

Bootloader چیست؟

Bootloader یک برنامه یا بخش نرم‌افزاری است که در مراحل اولیه راه‌اندازی اجرا می‌شود و می‌تواند وظیفه آماده‌سازی شرایط لازم برای اجرای Firmware یا نرم‌افزار اصلی را بر عهده داشته باشد.

ساختار Bootloader در دستگاه‌های مختلف متفاوت است و ممکن است به شکل بخشی از Firmware یا یک برنامه مستقل در حافظه قرار گرفته باشد.

Boot و BIOS چه ارتباطی دارند؟

در سیستم‌های کامپیوتری، BIOS می‌تواند یکی از اجزای مهم فرآیند راه‌اندازی یا Boot باشد.

اما در دستگاه‌های کپی، الزاماً ساختار BIOS کامپیوترهای شخصی وجود ندارد و ممکن است سازنده از Boot Firmware، Bootloader یا ساختار اختصاصی دیگری استفاده کرده باشد.

بنابراین نباید تمام دستگاه‌های کپی را دقیقاً مانند یک PC در نظر گرفت.

دستگاه در Boot متوقف شده یعنی چه؟

اگر دستگاه روشن شود اما به حالت Ready نرسد، ممکن است گفته شود دستگاه در مرحله Boot متوقف شده است.

برای مثال ممکن است:

• صفحه دستگاه روی لوگوی سازنده باقی بماند.
• دستگاه مرتباً Restart شود.
• سیستم عامل یا Firmware اصلی اجرا نشود.
• دستگاه وارد صفحه اصلی نشود.
• یک خطای اولیه نمایش داده شود.

علت‌های احتمالی توقف دستگاه در Boot

توقف در Boot لزوماً به معنی خرابی Firmware نیست. عوامل مختلفی می‌توانند باعث این مشکل شوند.

• خرابی یا افت ولتاژ تغذیه
• مشکل CPU یا Processor
• مشکل RAM
• خرابی Flash یا ROM
• خراب شدن Firmware
• مشکل Bootloader
• خرابی یا اختلال در Clock
• مشکل Reset
• خرابی برد کنترل
• مشکل ارتباط بین بردها

Boot Loop چیست؟

Boot Loop به حالتی گفته می‌شود که دستگاه فرآیند راه‌اندازی را کامل نمی‌کند و مرتباً دوباره از ابتدا شروع به Boot شدن می‌کند.

در چنین شرایطی ممکن است دستگاه روشن شود، برای مدتی کوتاه فعال باشد و سپس Restart شده و همین چرخه تکرار شود.

Boot Loop می‌تواند دلایل سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری مختلفی داشته باشد.

Boot Error چیست؟

Boot Error به خطایی گفته می‌شود که در مرحله راه‌اندازی سیستم رخ می‌دهد و مانع ادامه فرآیند Boot می‌شود.

نوع خطا و نحوه نمایش آن به معماری دستگاه بستگی دارد و ممکن است به شکل Error Code، پیام متنی، LED Code یا توقف در یک مرحله خاص ظاهر شود.

نکات تعمیراتی هنگام توقف دستگاه در Boot

اگر دستگاه کپی در مرحله Boot متوقف شده باشد، بهتر است عیب‌یابی مرحله‌به‌مرحله انجام شود.

1. ولتاژهای اصلی منبع تغذیه بررسی شوند.
2. وجود صحیح Reset بررسی شود.
3. Clock یا Oscillator مربوط به سیستم بررسی شود.
4. وضعیت CPU و حافظه بررسی شود.
5. ارتباط بین بردهای اصلی بررسی شود.
6. در صورت وجود شواهد کافی، Firmware بررسی شود.

پروگرام کردن Firmware بدون مشخص شدن علت مشکل می‌تواند باعث پیچیده‌تر شدن فرآیند تعمیر شود.

Boot و حافظه دستگاه

کدهای مورد نیاز برای راه‌اندازی سیستم باید در یک حافظه غیر فرار یا ساختار ذخیره‌سازی مناسب قرار داشته باشند.

بسته به معماری دستگاه ممکن است از Flash، ROM، EEPROM یا انواع دیگر حافظه استفاده شود.

در بعضی دستگاه‌ها Firmware اصلی نیز در همان حافظه یا در حافظه‌ای جداگانه ذخیره می‌شود.

تفاوت Boot با Power On

Power On به روشن شدن یا اعمال تغذیه دستگاه اشاره دارد، در حالی که Boot فرآیندی است که پس از شروع تغذیه برای راه‌اندازی سیستم انجام می‌شود.

بنابراین روشن شدن دستگاه لزوماً به معنی کامل شدن Boot نیست.

نکته مهم برای تعمیرکار

اگر دستگاه برق دارد اما وارد حالت Ready نمی‌شود، ابتدا باید مشخص شود دستگاه در کدام مرحله از Boot متوقف شده است.

این موضوع می‌تواند محدوده عیب‌یابی را بسیار کوچک‌تر کند. برای مثال توقف قبل از نمایش تصویر اولیه با توقف هنگام اجرای Firmware می‌تواند دلایل کاملاً متفاوتی داشته باشد.

اصطلاحات مرتبط

• Bootloader
• Firmware
• Boot Firmware
• BIOS
• ROM
• Flash ROM
• EEPROM
• CPU
• Reset
• Clock
• Boot Loop
• Boot Error
• Ready

خلاصه

Boot یا Boot Process به فرآیند راه‌اندازی سیستم پس از روشن شدن گفته می‌شود.

در دستگاه‌های کپی دیجیتال، Boot می‌تواند شامل راه‌اندازی پردازنده، آماده‌سازی سخت‌افزار، اجرای Bootloader و Firmware و در نهایت ورود دستگاه به حالت Ready باشد.

توقف در Boot می‌تواند ناشی از مشکلات تغذیه، حافظه، Firmware، CPU، Clock، Reset، برد یا ارتباط بین بخش‌های مختلف دستگاه باشد. بنابراین برای عیب‌یابی صحیح باید مرحله‌ای که دستگاه در آن متوقف شده است مشخص شود.